Een bijzonder verhaal: Jacob

Het inspirerende verhaal over Jacob

Jacob Spears was een leerling van Cecilia Koester in haar tweede jaar van het lesgeven aan leerlingen met zeer beperkte fysieke en mentale mogelijkheden. Zijn uitdagingen hebben Cece voortdurend gestimuleerd de BrainGym®170 training  te ontwikkelen.

Een deel van Jacobs levensverhaal kun je hier lezen:

Toen Jacob met zijn ronde gezicht mijn klas binnenkwam, werd hij beschouwd als doof, nagenoeg blind en mentaal laag functionerend. Toen ik hem voor het eerst ontmoette, knorde hij ongelukkig toen ik hem aanraakte. Hij wilde niet gestoord worden en ging liever door met het zuigen op zijn vuist, in zijn eigen wereldje.  Hij droeg een luier, hij kon zich alleen verplaatsen als iemand hem in zijn rolstoel duwde, hij kreeg voeding via een maagsonde, was niet in staat een lichtje te volgen dat over zijn visuele middenveld heen bewoog en had nog nooit ervaren hoe het zou zijn om zijn eigen gewicht te dragen op zijn benen en voeten. Hij was niet in staat zijn armen op te tillen of woorden te gebruiken om zich te uiten, hoewel hij knorde en kreunde wanneer hij stress bij de spijsvertering ervoer.

Jacob heeft Cerebrale Parese, en een dusdanige ontwikkelingsachterstand dat hij vaak als een oud mannetje in zijn rolstoel zit. Zijn onrijpe spijverteringskanaal vereist dat er zes tot acht keer per dag een eenvoudige medische procedure bij hem uitgevoerd moet worden.

Hoewel klein voor zijn leeftijd, is hij stevig gebouwd, en in staat om reflexmatig zijn voeten omhoog te schoppen om zich van gas te bevrijden of gewoon om te bewegen. Jacob is één van de meest tevreden, niet-veeleisende kinderen in mijn klas.  

Op tien jarige leeftijd rolde Jacob zich op tot een bal en maakte luide knorrende geluiden die me duidelijk de boodschap” Laat me alleen!” gaven. Na verloop van tijd begon hij me te over te halen om over zijn kortgeschoren blonde hoofd te wrijven. De elf jaar oude Jacob staat nu 35 minuten rechtop in de sta-plank, accepteert dat hij op zijn buik wordt gelegd terwijl hij vijf minuten op zijn onderarmen rust, en geniet er zelfs van aangeraakt te worden. Na verloop van tijd begon Jacob te reageren op de Edu-K tracking activiteiten die ik met hem deed om hem te helpen beide ogen tegelijk te gebruiken. Aanvankelijk leek hij zich niet bewust van de nieuwe bril die de oogarts hem gaf, maar na een tijdje merkte ik dat zijn ogen een object konden volgen dat over zijn visuele middenveld bewoog.

Hoewel hij nog steeds als doof beschouwd wordt reageert Jacob nu vaker op stemmen: zijn ogen bewegen in de richting van het geluid. Zijn nieuwe bril stelt hem in staat om meer aandacht te schenken aan andere mensen of voorwerpen die voor hem worden geplaatst.

Jacob geniet nog steeds van tijd om alleen te zijn, dus hier geef ik hem ruimte voor. De warmte van zijn zachte persoonlijkheid blijft me uitnodigen om volledig met hem in het hier en nu aanwezig te zijn.

Toen ik Jacob voor het eerst ontmoette kon ik me alleen maar afvragen: “Oh my goodness, wat ga ik doen met dit kind?  Hij kan niet zien en hij kan niet horen. Hoe kan ik nu weten wat hij wil, nodig heeft of leuk vindt?” Later bleekmijn angst ongegrond, want hij was meestal vrij relaxed. Over het algemeen leek hij tevreden.

Toen ik Jacobs moeder vroeg wat haar wensen waren voor haar zoon,  zuchtte ze en zei oprecht: “Ik wil alleen dat hij zich comfortabel voelt en blij is.” Deze bescheiden uitdrukking van haar wensen bevrijdde me van enige spanning van de persoonlijke verwachtingen die ik zelf zou hebben met betrekking tot Jacobs groei. Nu kon ik kalm naar dit jongetje kijken om zo te beoordelen wat hij werkelijk in staat was om te doen.  

In mijn eerste beoordeling, dacht ik: Nou oké, hij kan niet horen, hij kan niet zien, hij kan niet eten en hij kan mij niet vertellen wat hij leuk vindt, hoe kom ik er dan achter wat hij kan? Toen ik mezelf dit hoorde vragen, realiseerde ik me dat ik zojuist de negatieve houding had aangenomen die zo veel leraren en therapeuten in Jacob zijn leven aangenomen moeten hebben op dit punt. Ik besloot om diep in mijn eigen creativiteit te graven naar antwoorden. Ik dacht: Ik zie wat hij niet kan maar nu weet ik nog niet wat hij wél kan. Dus ik start met alle Brain Gym knoppen en kijk of dit er voor zorgt dat hij zich meer comfortabel in zijn lichaam voelt. Ik begon met het vasthouden van de Aardeknoppen, Ruimteknoppen, Breinknoppen en Balansknoppen bij Jacob ( deze “knoppen” zijn acupressuur punten)  Zelfs deze simpele activiteiten waren voor hem tactiel te opdringerig: hij maakte ophef, huilde en probeerde zichzelf tot een bal op te rollen. Ik raadpleegde Paul Dennison, die me aanmoedigde om  terug te gaan naar minder tactiele activiteiten. Dit betekende dat ik de ontwikkelingsstadia van een baby of peuter moest nagaan, omvasttestellen in welk van deze stadia een kind als Jacob mogelijk nog functioneerde.

In de ‘stap terug’ gaf ik Jacob veel korte zachte, zintuiglijke ervaringen  met geuren, aanrakingen, licht, massage van zijn handen, muziek instrumenten zoals belletjes, maracas en een tamboerijn en uiteindelijk bewegend speelgoed. Zo lang ik langzaam en zacht te werk ging accepteerde Jacob deze sensorische ervaringen. Zijn gelaatsuitdrukking was nadenkend maar gaf geen blijk van angst. Al snel begon Jacob aangepaste kruisloopbewegingen naast de bovenstaande sensorische stimulaties te accepteren. Deze zintuiglijke stimulatie had blijkbaar ontbroken in Jacobs wereld. Zijn moeder vertelde me dat hij begon te lachen en zijn ogen voor langere tijd open kon houden. Door deze Kruisloop beweging en de sensorische activiteiten liet Jacob zien dat hij nu in staat was aanraking te accepteren.

Zodoende introduceerde ik, na drie maanden van dit soort stimulatie, de DLR.  Jacob ontving de Repatterning met enige weerstand… Op dagen dat het te stimulerend voor hem was deden we alleen de kruisloop. Ik zag al snel dat de  DLR een opvallend effect had op Jacob zijn mogelijkheid om op zijn benen te staan. Voorafgaand aan de DLR had Cindy, de school-fysiotherapeut, mij begeleid in technieken die Jacobs vermogen om gewicht te dragen zouden ondersteunen, en Jacob had drie maanden geoefend door over een bal te leunen: voorover gebogen op zijn knieën zittend. Na slechts drie Repatterning sessies zag ik zo’n respons in Jacobs aandacht en spierspanning dat ik opgewonden aan Cindy vroeg of Jacob nu een poging kon wagen om voorover gebogen over een bal heen te gaan staan. Haar antwoord was ja. Eerst begeleidde ik Jacob door de DLR. Daarop volgde een aantal Verlengingsactiviteiten, om gespannen spieren en pezen te ontspannen. Vervolgens liet de therapeut  mij zien hoe je Jacob goed rechtop kon plaatsen tegen de bal, met zijn gewicht gelijkmatig verdeeld over zijn voeten. Na twee maanden dagelijks deze activiteiten te doen was Jacob in staat om zestien minuten op zijn voeten te staan; voorover gebogen over de bal! Deze langzaam-maar-gestage overwinningen vereisten een soms vervelende volharding maar mijn geduld werd meer dan beloond wanneer ik Jacob zijn voormalige grenzen zag overtreffen.  Jacob bleef vorderingen maken, ontving de PACE en Verlengingsactiviteiten en wekelijks een DLR. Zijn lichaam werd sterker: kon vijfendertig minuten in de sta-plank staan en kon zelfs gewicht op zijn voorarmen dragen wanneer hij werd bijgestaan met verbale en kinesthetische aanwijzingen.  Hij toonde zijn vreugde door lachend naar school te komen en hij hield er van om naar buiten te gaan en te schommelen in de rolstoelschommel (een schommel waarin een kind in zijn rolstoel kan blijven terwijl hij geduwd wordt).

Dit leren is verbazingwekkend als men bedenkt wat Jacob deed toen hij voor het eerst inmijn klas kwam: zichzelf tot een bal oprolde, zuigend op zijn gebalde vuist, en huilde wanneer hij zich boos en oncomfortabel voelde. Omdat hij veel tactiele stimulatie niet toejuichte, sliep  hij in het eerste jaar door veel dingen heen. Bovendien hadden oogartsen hem bijna tien jaar lang volledig blind verklaard.  

Toen Jacobs moeder echter naar een open dag in mijn klas kwam, vroeg in Jacobs tweede jaar, bracht ze een bos lange rode rozen voor me mee om haar dankbaarheid uit te drukken. Ze was net met Jacob bij de oogarts geweest die had vastgesteld dat Jacob niet langer blind maar bijziend was!  Jacob werd door zijn ernstige astigmatisme nog steeds beschouwd als blind, hoewel zijn visus corrigeerbaar was tot 40/40 wanneer hij zijn nieuwe bril droeg. Hij luisterde aandachtig wanneer iemand tegen hem sprak, en zijn ogen rolden steeds minder vaak naar achteren. Ik ben er trots op te kunnen zeggen dat deze veranderingen kwamen doordat ik de tijd nam om Jacobs onbekende capaciteiten te onderzoeken door rustige specifieke Brain Gym activiteiten en Edu-K visualiteitstraining te doen.

Ik deed de visuele training dagelijks vanaf dat hij net in mijn klas zat, zonder enige verwachting dat hij op een dag zou zien. Ik volgde gewoon mijn instinct en onderzocht. Nu is mijn intentie voor Jacob, voor Gaby en voor alle andere leerlingen om te zien of hij zijn vermogen zijn ogen samen te richten kan verbeteren als een manier om het visuele systeem en de corresponderende gebieden in de hersenen te trainen.

Na het uitschakelen van alle TL verlichting en het aanzetten van het zwarte licht, hield ik een fluorescerend gekleurd stoffen speeltje ongeveer 25 cm van Jacobs gezicht. In stilte bewoog ik het speeltje van rechts naar links, in verticale richting, in een liggende acht patroon en diagonaal.

In het begin reageerde Jacob maar weinig. Eerst had hij zijn ogen bijna altijd gesloten. Weken van dagelijkse stimulatie oefeningen gingen voorbij totdat hij zijn ogen enkele seconden opende. Deze seconden waren als een bijzonder geschenk voor mij en ik daagde mezelf uit om geduldig door te gaan met de activiteiten. Ondersteund door de bemoedigende en informatieve woorden van Cynthia, visus-specialist van de school, begon ik beter te begrijpen waar ik op moest letten tijdens de trainingssessies.

Uiteindelijk zorgden de vele weken van volharding er voor dat Jacob delen van zijn brein ‘wakker’ maakte die hij nooit had gebruikt en hij begon de wereld te zien!

Jacobs moeder Bettina zei dat er nog nooit in zijn leven zoveel aandacht en zorg aan hem geschonken was. Judy, een ervaren lerares, zag Jacob op een dag in het zwembad en was zeer verbaasd. Jacob was een ‘ander jongetje’ geworden. Judy merkte op hoe hij zijn arm om de schouder van de zweminstructeur had geslagen in plaats van zich in elkaar te rollen en ze zag dat hij alert was en lachte terwijl hij aan de instructeur hing.

Jacob is nu nieuwsgieriger en houdt een langere periode visueel contact. Zowel zijn auditieve als zijn ruimtelijke perceptie zijn veranderd omdat ik hem vanuit een voorover gebogen positie naar een zittende en andere posities bracht. Hij heeft zeker een meer geaard gevoel in zichzelf, wat duidelijk wordt door de manier waarop hij zijn tenen buigt en strekt, door de mindere mate van buiging van zijn romp en door zijn groter bewustzijn van de beweeglijkheid in zijn benen.

Ik vind een voortdurende vreugde om getuige te mogen zijn van deze kleine wonderen als resultaat van Brain Gym® activiteiten en een liefdevolle, zorgzame omgeving — één waar leren kan plaatsvinden ongeacht het niveau van functioneren.  Jacobs jongere broer Jeremy vroeg me onlangs of ik het gedeelte in het brein kon ‘wakker maken’ waardoor hij kon praten, en daarna het gedeelte van het brein waardoor hij zelf kon eten. Jeremy concludeerde: “Dan zou hij een gewone jongen zijn net als ik en konden we samen spelen!” Met mijn ogen vol tranen antwoordde ik: ”Ik zal mijn best doen!”

Passage uit I Am The Child, Cecilia Koester,  MEd, 1999

Vertaling: Monique de Groote van Tol, Maria Louise Booisma

 

Maria Louise Booisma

Movement Based Learning zie ik als krachtige tool om kinderen en jongeren te ondersteunen in hun ontwikkeling. Graag draag ik dit uit. Inmiddels werk ik al achttien jaar in het special onderwijs en mijn intentie is dit te blijven doen om voeling te houden met mijn belangrijkste doelgroep: Kinderen en jongeren met Special Needs. In de loop der jaren ben ik kennis gaan verzamelen om deze kinderen en jongeren beter te kunnen ondersteunen. Uiteindelijk opende ik als therapeut mijn praktijk “Joy of Life” waar in het delen van kennis ter verbetering van levenskwaliteit, functioneren en leren een centrale rol speelt. Graag deel ik deze kennis met jou via de workshop Movement Based Learning. In november 2018 hoop ik mijn licentie te ontvangen voor Brain Gym ® docent.

Geef een reactie

Sluit Menu